UMC Utrecht

Bekijk hier alle publicaties die over en door het UMC Utrecht gemaakt zijn.

FAQ: hersenoedeem en dexamethason

Na een biopsie van hersenweefsel, gaat u  meestal door met het gebruik van dexamethason. Als (een deel van) de  tumor is verwijderd, gaat u de dexamethason afbouwen. De verpleegkundige  geeft u een afbouwschema mee. 

Soms ontstaan er klachten tijdens of na het afbouwen.  Bijvoorbeeld: 

  • Uw eerdere klachten komen weer terug.  
  • U krijgt meer hoofdpijn.   
  • U wordt misselijk.   
  • U wordt trager en slaperiger.   
  • U hebt een grieperig gevoel. 
  • U hebt spier- en gewrichtsklachten.  

Vaak is de dexamethason dan te snel afgebouwd. Neemt u bij deze klachten contact op met de verpleegkundig specialist. 

Hoe verloopt het afbouwen van dexamethason?

Dexamethason kent een aantal bijwerkingen.  Niet iedereen heeft even-veel last van deze bijwerkingen. De kans op  bijwerkingen is groter als u het middel lang gebruikt (weken) en  naarmate de dosering hoger is.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn: 

  • Toename van de eetlust 
  • Verandering van de vetverdeling 
  • Irritatie van het maagslijmvlies 
  • Verminderde afweer tegen infecties en vertraagde wondgenezing
  • Ontregeling van de bloedsuikers 
  • Vasthouden van vocht
  • Stemmingsverandering en slaapproblemen 
  • Huidafwijkingen 
  • Verandering van de menstruele cyclus
  • Spierzwakte in bovenbenen 
  • Botontkalking

Toename van de eetlust
Een toename van de eetlust leidt vaak tot gewichtstoename. Probeer een gezond eetpatroon aan te houden. Enige gewichtstoename is niet te voorkomen. Als u stopt met dexamethason normaliseert uw eetlust weer.

Verandering van de vetverdeling
Het gebruik van dexamethason kan een verandering van vetverdeling geven. U merkt dit doordat uw gezicht wat boller wordt en er vetopho-ping op de romp en nek ontstaat. Dit gaat weer over zodra u de dexamethason afbouwt.

Vasthouden van vocht
Tijdens het gebruik van dexamethason is het mogelijk dat u meer vocht vasthoudt. U merkt dit aan dikkere voeten of handen en kortademigheid. Vaak is hierdoor de bloeddruk ook wat hoger. Mochten deze klachten hinderlijk zijn, neemt u dat contact op met uw huisarts.

Irritatie van het maagslijmvlies
U kunt last krijgen van uw maag. Soms helpt het om de medicijnen in te nemen tijdens de maaltijd. Blijven de maagklachten bestaan, bespreek dit met huisarts, verpleegkundig specialist of verpleegkundige. Maagbeschermende medicijnen kunnen dan helpen.

Verminderde afweer tegen infecties en vertraagde wondgenezing
Dexamethason kan het risico op een infectie vergroten. Met name infecties van het mondslijmvlies, vaginale infecties, urineweginfecties en luchtweginfecties komen voor. Ook kan de wondgenezing trager verlopen dan normaal. Neem contact op met uw huisarts of verpleegkundig specialist als u koorts hebt of pijn bij het plassen, aanhoudende hoest of pijnlijk mondslijmvlies. Als zich problemen voordoen met de wondgenezing is het verstandig contact op te nemen met verpleegkundig specialist of neurochirurg.

Ontregeling van de bloedsuikers
Uw bloedsuikers kunnen hoger worden bij het gebruik van dexamethason. Het is verstandig om uw bloedsuikers wekelijks te laten controleren bij uw huisarts. Klachten die kunnen wijzen op een verhoogde bloedsuikers zijn: dorst, veel plassen, wazig zien. Soms is een dieet voldoende om deze spiegels weer te normaal te maken, soms zijn er medicijnen nodig.

Enige tijd na het stoppen met dexamethason worden de bloedsuikerspiegels in de regel weer normaal. Bent u diabetespatiënt dan zult u gedurende de periode dat u dexamethason gebruikt uw bloedsuikerwaarden vaker moeten controleren dan normaal. Soms is aanpassing van de medicatie via huisarts of diabetesconsulent nodig.

Stemmingsverandering en slaapproblemen
Dexamethason kan -tijdelijk- een verandering in uw stemming veroorzaken. U kunt te maken hebben met sterk wisselende stemmingen, met depressieve gevoelens, maar ook met een overdreven uitgelaten stemming. Daarnaast hebben sommige patiënten last van een gejaagd gevoel en slaapproblemen. Bespreek u stemmingsproblematiek met uw huisarts of met de verpleegkundig specialist. Bij slaapproblemen kan het helpen om de dexamethason niet na 14.00 uur in te nemen.

Huidafwijkingen
Door het gebruik van dexamethason kan de huid dunner en kwetsbaarder worden. Ook kan er acne ontstaan. Sommige patiënten hebben last van huiduitslag en jeuk. Om huidproblemen te voorkomen kan het beste een zeep met een neutrale PH-waarde worden gebruikt en een vochtinbrengende crème of lotion. Zijn er toch huidproblemen, neemt u dan contact op met de huisarts.

Verandering van de menstruele cyclus
Uw menstruatiecyclus kan onregelmatig worden. Na stoppen met dexamethason herstelt de cyclus zich weer.

Spierzwakte in bovenbenen
Na langdurig gebruik van dexamethason kan er spierzwakte in de bovenbenen ontstaan. U merkt dit doordat bijvoorbeeld het opstaan uit de stoel moeilijker gaat. Door de beenspieren regelmatig te oefenen kan deze spierzwakte tegen worden gegaan. De fysiotherapeut kan u daarbij helpen.

Botontkalking
Na langdurig gebruik van dexamethason (maanden) kan botontkalking een rol gaan spelen. Dit is te merken aan het afnemen van de lichaamslengte, het sneller ontstaan van botbreuken. Sommige patiënten geven botpijn aan. Uw behandelend arts kan bij langdurig dexamethason gebruik medicatie voorschrijven.

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Wat is belangrijk in het gebruik van dexamethason?

Houdt u aan de voorschriften van de arts en de voorgeschreven dosering dexamethason.

Stop nooit plotseling met het slikken van dexamethason. Dit kan een toename van het hersenoedeem tot gevolg hebben.

Dexamethason kan de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden en omgekeerd. Vraag bij uw apotheek om een geneesmiddelenpaspoort, dan heeft u bij bezoek aan huisarts of specialist alle gegevens over uw geneesmiddelengebruik overzichtelijk bij de hand.

Gebruik tijdens de periode dat u dexamethason gebruikt anticonceptie. Dexamethason is mogelijk schadelijk voor het ongeboren kind.

Wanneer wordt gestart met dexamethason?

Meestal start de arts al vóór de operatie met dexamethason en dit wordt na de operatie weer afgebouwd. Vaak is een lage dosering dexamethason voldoende om de klachten af te laten nemen.

De werking begint binnen enkele uren na inname van het eerste tablet en bereikt zijn maximum na enkele uren tot enkele dagen. De werking houdt langdurig aan.

Uw arts schrijft het medicijn dexamethason voor vanwege vochtophoping (=oedeem) in de hersenen. Door dit hersenoedeem neemt de druk op het hersenweefsel toe en kunt u klachten krijgen, zoals uitval van gevoel of kracht in arm of been, problemen met spreken, wazig zien, hoofdpijn en misselijkheid. Dexamethason drijft het vocht af, waardoor de klachten verminderen.

Dexamethason is een hormoon. Uw lichaam maakt dit hormoon zelf ook in de bijnieren, maar dit is helaas te weinig om het hersenoedeem te laten verminderen. Daarom krijgt u dexamethason tabletten. Wanneer u al enige tijd dexamethason gebruikt, heeft u bij de operatie een hogere dosering nodig.

Wat is dexamethason en wat doet het?

Een hersenoedeem is een zwelling van het hersenweefsel. Hierdoor wordt de druk binnen uw schedel groter. Een hersenoedeem kan ontstaan door verschillende oorzaken:  

  • Het tumorweefsel kan het hersenweefsel prikkelen en oedeem veroorzaken. Dit ziet de arts op een CT- of MRI-scan.
  • Hersenoedeem kan ook optreden als gevolg van de operatie. 
  • Radiotherapie (bestraling) kan ook hersenoedeem geven. 

Wanneer kan een hersenoedeem optreden?

FAQ: hersenoedeem en
dexamethason

Een hersenoedeem is een zwelling van het hersenweefsel. Hierdoor wordt de druk binnen uw schedel groter. Een hersenoedeem kan ontstaan door verschillende oorzaken:  

  • Het tumorweefsel kan het hersenweefsel prikkelen en oedeem veroorzaken. Dit ziet de arts op een CT- of MRI-scan.
  • Hersenoedeem kan ook optreden als gevolg van de operatie. 
  • Radiotherapie (bestraling) kan ook hersenoedeem geven. 

Wanneer kan een hersenoedeem optreden?

Uw arts schrijft het medicijn dexamethason voor vanwege vochtophoping (=oedeem) in de hersenen. Door dit hersenoedeem neemt de druk op het hersenweefsel toe en kunt u klachten krijgen, zoals uitval van gevoel of kracht in arm of been, problemen met spreken, wazig zien, hoofdpijn en misselijkheid. Dexamethason drijft het vocht af, waardoor de klachten verminderen.

Dexamethason is een hormoon. Uw lichaam maakt dit hormoon zelf ook in de bijnieren, maar dit is helaas te weinig om het hersenoedeem te laten verminderen. Daarom krijgt u dexamethason tabletten. Wanneer u al enige tijd dexamethason gebruikt, heeft u bij de operatie een hogere dosering nodig.

Wat is dexamethason en wat doet het?

Meestal start de arts al vóór de operatie met dexamethason en dit wordt na de operatie weer afgebouwd. Vaak is een lage dosering dexamethason voldoende om de klachten af te laten nemen.

De werking begint binnen enkele uren na inname van het eerste tablet en bereikt zijn maximum na enkele uren tot enkele dagen. De werking houdt langdurig aan.

Wanneer wordt gestart met dexamethason?

Houdt u aan de voorschriften van de arts en de voorgeschreven dosering dexamethason.

Stop nooit plotseling met het slikken van dexamethason. Dit kan een toename van het hersenoedeem tot gevolg hebben.

Dexamethason kan de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden en omgekeerd. Vraag bij uw apotheek om een geneesmiddelenpaspoort, dan heeft u bij bezoek aan huisarts of specialist alle gegevens over uw geneesmiddelengebruik overzichtelijk bij de hand.

Gebruik tijdens de periode dat u dexamethason gebruikt anticonceptie. Dexamethason is mogelijk schadelijk voor het ongeboren kind.

Wat is belangrijk in het gebruik van dexamethason?

Dexamethason kent een aantal bijwerkingen.  Niet iedereen heeft even-veel last van deze bijwerkingen. De kans op  bijwerkingen is groter als u het middel lang gebruikt (weken) en  naarmate de dosering hoger is.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn: 

  • Toename van de eetlust 
  • Verandering van de vetverdeling 
  • Irritatie van het maagslijmvlies 
  • Verminderde afweer tegen infecties en vertraagde wondgenezing
  • Ontregeling van de bloedsuikers 
  • Vasthouden van vocht
  • Stemmingsverandering en slaapproblemen 
  • Huidafwijkingen 
  • Verandering van de menstruele cyclus
  • Spierzwakte in bovenbenen 
  • Botontkalking

Toename van de eetlust
Een toename van de eetlust leidt vaak tot gewichtstoename. Probeer een gezond eetpatroon aan te houden. Enige gewichtstoename is niet te voorkomen. Als u stopt met dexamethason normaliseert uw eetlust weer.

Verandering van de vetverdeling
Het gebruik van dexamethason kan een verandering van vetverdeling geven. U merkt dit doordat uw gezicht wat boller wordt en er vetopho-ping op de romp en nek ontstaat. Dit gaat weer over zodra u de dexamethason afbouwt.

Vasthouden van vocht
Tijdens het gebruik van dexamethason is het mogelijk dat u meer vocht vasthoudt. U merkt dit aan dikkere voeten of handen en kortademigheid. Vaak is hierdoor de bloeddruk ook wat hoger. Mochten deze klachten hinderlijk zijn, neemt u dat contact op met uw huisarts.

Irritatie van het maagslijmvlies
U kunt last krijgen van uw maag. Soms helpt het om de medicijnen in te nemen tijdens de maaltijd. Blijven de maagklachten bestaan, bespreek dit met huisarts, verpleegkundig specialist of verpleegkundige. Maagbeschermende medicijnen kunnen dan helpen.

Verminderde afweer tegen infecties en vertraagde wondgenezing
Dexamethason kan het risico op een infectie vergroten. Met name infecties van het mondslijmvlies, vaginale infecties, urineweginfecties en luchtweginfecties komen voor. Ook kan de wondgenezing trager verlopen dan normaal. Neem contact op met uw huisarts of verpleegkundig specialist als u koorts hebt of pijn bij het plassen, aanhoudende hoest of pijnlijk mondslijmvlies. Als zich problemen voordoen met de wondgenezing is het verstandig contact op te nemen met verpleegkundig specialist of neurochirurg.

Ontregeling van de bloedsuikers
Uw bloedsuikers kunnen hoger worden bij het gebruik van dexamethason. Het is verstandig om uw bloedsuikers wekelijks te laten controleren bij uw huisarts. Klachten die kunnen wijzen op een verhoogde bloedsuikers zijn: dorst, veel plassen, wazig zien. Soms is een dieet voldoende om deze spiegels weer te normaal te maken, soms zijn er medicijnen nodig.

Enige tijd na het stoppen met dexamethason worden de bloedsuikerspiegels in de regel weer normaal. Bent u diabetespatiënt dan zult u gedurende de periode dat u dexamethason gebruikt uw bloedsuikerwaarden vaker moeten controleren dan normaal. Soms is aanpassing van de medicatie via huisarts of diabetesconsulent nodig.

Stemmingsverandering en slaapproblemen
Dexamethason kan -tijdelijk- een verandering in uw stemming veroorzaken. U kunt te maken hebben met sterk wisselende stemmingen, met depressieve gevoelens, maar ook met een overdreven uitgelaten stemming. Daarnaast hebben sommige patiënten last van een gejaagd gevoel en slaapproblemen. Bespreek u stemmingsproblematiek met uw huisarts of met de verpleegkundig specialist. Bij slaapproblemen kan het helpen om de dexamethason niet na 14.00 uur in te nemen.

Huidafwijkingen
Door het gebruik van dexamethason kan de huid dunner en kwetsbaarder worden. Ook kan er acne ontstaan. Sommige patiënten hebben last van huiduitslag en jeuk. Om huidproblemen te voorkomen kan het beste een zeep met een neutrale PH-waarde worden gebruikt en een vochtinbrengende crème of lotion. Zijn er toch huidproblemen, neemt u dan contact op met de huisarts.

Verandering van de menstruele cyclus
Uw menstruatiecyclus kan onregelmatig worden. Na stoppen met dexamethason herstelt de cyclus zich weer.

Spierzwakte in bovenbenen
Na langdurig gebruik van dexamethason kan er spierzwakte in de bovenbenen ontstaan. U merkt dit doordat bijvoorbeeld het opstaan uit de stoel moeilijker gaat. Door de beenspieren regelmatig te oefenen kan deze spierzwakte tegen worden gegaan. De fysiotherapeut kan u daarbij helpen.

Botontkalking
Na langdurig gebruik van dexamethason (maanden) kan botontkalking een rol gaan spelen. Dit is te merken aan het afnemen van de lichaamslengte, het sneller ontstaan van botbreuken. Sommige patiënten geven botpijn aan. Uw behandelend arts kan bij langdurig dexamethason gebruik medicatie voorschrijven.

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Hoe verloopt het afbouwen van dexamethason?

Na een biopsie van hersenweefsel, gaat u  meestal door met het gebruik van dexamethason. Als (een deel van) de  tumor is verwijderd, gaat u de dexamethason afbouwen. De verpleegkundige  geeft u een afbouwschema mee. 

Soms ontstaan er klachten tijdens of na het afbouwen.  Bijvoorbeeld: 

  • Uw eerdere klachten komen weer terug.  
  • U krijgt meer hoofdpijn.   
  • U wordt misselijk.   
  • U wordt trager en slaperiger.   
  • U hebt een grieperig gevoel. 
  • U hebt spier- en gewrichtsklachten.  

Vaak is de dexamethason dan te snel afgebouwd. Neemt u bij deze klachten contact op met de verpleegkundig specialist. 

FAQ: hersen-
oedeem en
dexamethason