UMC Utrecht

Bekijk hier alle publicaties die over en door het UMC Utrecht gemaakt zijn.

Het zorgprogramma Stemmen horen

Het zorgprogramma
Stemmen horen
Diagnostiek

Het zorgprogramma Stemmen horen Jeugd is er voor kinderen en jeugdigen die regelmatig stemmen horen en er last van hebben.

De eerste stap is dat we onderzoeken wat er aan de hand is. Dat noemen we diagnostiek. Diagnostiek doen we door het kind en de ouders (of verzorgers) veel vragen te stellen over de stemmen en hoe het gaat met het kind; thuis en op school. Ook doen we een kort lichamelijk onderzoek. Soms zijn er aanvullende onderzoeken nodig, zoals een intelligentietest of bloedonderzoek.

Na de diagnostiek bespreken we eerst wat we denken dat de oorzaak is van het horen van stemmen. Dat kan een diagnose zijn in de zin van een lichamelijke of psychiatrische ziekte, maar dat hoeft niet aan de hand zijn. In dat laatste geval kan er iets anders spelen, bijvoorbeeld dat het kind gepest wordt, dat het op zijn of haar tenen loopt op school of dat het kind eigen gedachten verwart met het horen van een stem.

Na de diagnostiek bespreken we of en zo ja, welke behandeling passend is.

Behandeling

Binnen het programma Stemmen horen Jeugd bieden we verschillende behandelmogelijkheden. Deze behandelingen richten zich vooral op het leren omgaan met stemmen. Daarnaast is het belangrijk om de onderliggende oorzaak aan te pakken. Hieronder vind je wat de behandelingen inhouden en wie waarvoor in aanmerking kan komen.

Psycho-educatie (voorlichting)
De jongere en ouders krijgen heldere, feitelijke uitleg, wat er vaak voor zorgt dat ze zich minder ongerust maken. Ook kunnen ze met die opgedane kennis al vroeg belangrijke signalen herkennen om zo tijdig aan de bel te kunnen trekken.

Psychotherapie 'Sterker dan je Stemmen'
In gesprekken en met behulp van oefeningen leren we de jongere anders om te gaan met de stemmen. De jongere wordt weer Sterker dan de Stemmen. We werken bijvoorbeeld aan het bijstellen van verkeerde overtuigingen en we oefenen in het negeren van de stemmen.

Oudergesprekken
Dit betekent enkele gesprekken met ouders of het hele gezin en een familiebegeleider. Zo proberen we te ontdekken hoe er thuis wordt omgegaan met het horen van stemmen om zo gerichte adviezen te kunnen geven.

Medicijnen
Alleen in uitzonderlijke situaties wordt medicijnen voorgeschreven voor stemmen horen, met name als er sprake is van een psychose.

Aanvullende behandelingen
Soms bieden wij aanvullende behandelingen, zoals systeemtherapie (gezinstherapie) en individuele behandeling voor bijvoorbeeld trauma.

Wanneer welke behandeling

Geen diagnose
Als er geen sprake is van een diagnose (ziekte) hoeft er ook geen behandeling plaats te vinden. Wel kan iedereen die daar behoefte aan heeft voorlichting / psycho-educatie krijgen over stemmen horen.

Wel een diagnose
Als er een diagnose is gesteld voor het horen van Stemmen, is het belangrijk om die te behandelen. Sommige kinderen hebben te veel last van de stemmen of zijn (nog) niet gemotiveerd om de onderliggende oorzaak te behandelen. Dan kunnen we na de voorlichting / psycho-educatie starten met gedragstherapie. Slechts een heel klein deel van de kinderen heeft medicijnen nodig.

Na de voorlichting / psycho-educatie verwijzen we soms naar een andere behandelaar. Dit doen we bijvoorbeeld als zorg in een academisch ziekenhuis niet nodig is, als een andere behandelaar meer ervaring heeft met de onderliggende oorzaak, als we verwachten dat de behandeling langdurig zal zijn of wanneer een kind ver moet reizen om bij ons te komen en behandeling in de buurt praktischer is.

Aanmelden

De huisarts moet een kind via het Aanmeldteam Psychiatrie verwijzen naar de Poli Psychose. Als een kind al een behandelend psycholoog of psychiater heeft, vragen wij om een verwijzing altijd met hen te overleggen en hen ook een verwijsbrief te laten opsturen of mee te geven.

Voor meer informatie kunt u bellen naar: 088 - 75 558 88.
Verwijzers kunnen ook mailen naar: aanmeldteampsychiatrie@umcutrecht.nl

Wetenschappelijk onderzoek

Aan ieder kind dat het programma Stemmen horen volgt, vragen we of het wil meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Ook kinderen die niet aan het zorgprogramma deelnemen maar wel last hebben van de stemmen, nodigen we uit mee te doen aan ons onderzoek. Deelnemen aan onderzoek klinkt heftig, maar is dat niet.

Wat is wetenschappelijk onderzoek?
We weten al veel over het horen van stemmen, maar we hebben nog lang niet antwoord op alle vragen. Door wetenschappelijk onderzoek willen we onze kennis over stemmen horen vergroten. Bij welke jongeren gaat het vanzelf over? Bij wie is het horen van stemmen voorloper van een psychiatrische ziekte? Wat is de beste behandeling? Als we die antwoorden weten, kunnen we in de toekomst jongeren sneller en beter helpen en voorkomen we onnodige behandeling.

Meedoen aan wetenschappelijk
onderzoek

We vinden het fijn als een kind wil meedoen  aan het wetenschappelijk onderzoek. Daar helpt het ons en andere  kinderen echt mee.  Het liefst betrekken we er ook een broertje of zusje  uit dezelfde leeftijdsgroep bij. Dit is geen voorwaarde, maar we hopen  daarmee te ontdekken waarom de één stemmen hoort en de ander juist niet.  Ook vragen we de ouders enkele vragenlijsten over zichzelf en het gezin  in te vullen.

Deelnemers komen in een periode van vijf jaar  in totaal vier keer naar het UMC Utrecht. Na het eerste onderzoek is dat  na één jaar weer. Het derde bezoek is na drie jaar en het laatste  bezoek is vijf jaar na de start van het onderzoek. Voor elk bezoek  vragen we de jongere en ouders vragenlijsten in te vullen.

Tijdens elk bezoek doen we het volgende:

  • We voeren gesprekken met elk kind en ouders over het horen van stemmen en we willen weten of er ook andere klachten zijn.
  • We doen een kort lichamelijk onderzoek, waarbij we het kind wegen en meten

Tijdens het eerste en laatste bezoek doen we ook neuropsychologische testjes. Dit zijn testjes waarbij het kind  bijvoorbeeld plaatjes moet beschrijven en rekensommetjes moet maken. Met deze teksten kijken we hoe goed het kind kan leren en of het kind zijn aandacht ergens bij kan houden.

Voor vragen en aanmelding kunt u:

Het zorgprogramma
Stemmen horen
Diagnostiek

Het zorgprogramma Stemmen horen Jeugd is er voor kinderen en jeugdigen die regelmatig stemmen horen en er last van hebben.

De eerste stap is dat we onderzoeken wat er aan de hand is. Dat noemen we diagnostiek. Diagnostiek doen we door het kind en de ouders (of verzorgers) veel vragen te stellen over de stemmen en hoe het gaat met het kind; thuis en op school. Ook doen we een kort lichamelijk onderzoek. Soms zijn er aanvullende onderzoeken nodig, zoals een intelligentietest of bloedonderzoek.

Na de diagnostiek bespreken we eerst wat we denken dat de oorzaak is van het horen van stemmen. Dat kan een diagnose zijn in de zin van een lichamelijke of psychiatrische ziekte, maar dat hoeft niet aan de hand zijn. In dat laatste geval kan er iets anders spelen, bijvoorbeeld dat het kind gepest wordt, dat het op zijn of haar tenen loopt op school of dat het kind eigen gedachten verwart met het horen van een stem.

Na de diagnostiek bespreken we of en zo ja, welke behandeling passend is.

Behandeling

Binnen het programma Stemmen horen Jeugd bieden we verschillende behandelmogelijkheden. Deze behandelingen richten zich vooral op het leren omgaan met stemmen. Daarnaast is het belangrijk om de onderliggende oorzaak aan te pakken. Hieronder vind je wat de behandelingen inhouden en wie waarvoor in aanmerking kan komen.

Psycho-educatie (voorlichting)
De jongere en ouders krijgen heldere, feitelijke uitleg, wat er vaak voor zorgt dat ze zich minder ongerust maken. Ook kunnen ze met die opgedane kennis al vroeg belangrijke signalen herkennen om zo tijdig aan de bel te kunnen trekken.

Psychotherapie 'Sterker dan je Stemmen'
In gesprekken en met behulp van oefeningen leren we de jongere anders om te gaan met de stemmen. De jongere wordt weer Sterker dan de Stemmen. We werken bijvoorbeeld aan het bijstellen van verkeerde overtuigingen en we oefenen in het negeren van de stemmen.

Oudergesprekken
Dit betekent enkele gesprekken met ouders of het hele gezin en een familiebegeleider. Zo proberen we te ontdekken hoe er thuis wordt omgegaan met het horen van stemmen om zo gerichte adviezen te kunnen geven.

Medicijnen
Alleen in uitzonderlijke situaties wordt medicijnen voorgeschreven voor stemmen horen, met name als er sprake is van een psychose.

Aanvullende behandelingen
Soms bieden wij aanvullende behandelingen, zoals systeemtherapie (gezinstherapie) en individuele behandeling voor bijvoorbeeld trauma.

Wanneer welke behandeling

Geen diagnose
Als er geen sprake is van een diagnose (ziekte) hoeft er ook geen behandeling plaats te vinden. Wel kan iedereen die daar behoefte aan heeft voorlichting / psycho-educatie krijgen over stemmen horen.

Wel een diagnose
Als er een diagnose is gesteld voor het horen van Stemmen, is het belangrijk om die te behandelen. Sommige kinderen hebben te veel last van de stemmen of zijn (nog) niet gemotiveerd om de onderliggende oorzaak te behandelen. Dan kunnen we na de voorlichting / psycho-educatie starten met gedragstherapie. Slechts een heel klein deel van de kinderen heeft medicijnen nodig.

Na de voorlichting / psycho-educatie verwijzen we soms naar een andere behandelaar. Dit doen we bijvoorbeeld als zorg in een academisch ziekenhuis niet nodig is, als een andere behandelaar meer ervaring heeft met de onderliggende oorzaak, als we verwachten dat de behandeling langdurig zal zijn of wanneer een kind ver moet reizen om bij ons te komen en behandeling in de buurt praktischer is.

Aanmelden

De huisarts moet een kind via het Aanmeldteam Psychiatrie verwijzen naar de Poli Psychose. Als een kind al een behandelend psycholoog of psychiater heeft, vragen wij om een verwijzing altijd met hen te overleggen en hen ook een verwijsbrief te laten opsturen of mee te geven.

Voor meer informatie kunt u bellen naar: 088 - 75 558 88.
Verwijzers kunnen ook mailen naar: aanmeldteampsychiatrie@umcutrecht.nl

Wetenschappelijk onderzoek

Aan ieder kind dat het programma Stemmen horen volgt, vragen we of het wil meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Ook kinderen die niet aan het zorgprogramma deelnemen maar wel last hebben van de stemmen, nodigen we uit mee te doen aan ons onderzoek. Deelnemen aan onderzoek klinkt heftig, maar is dat niet.

Wat is wetenschappelijk onderzoek?
We weten al veel over het horen van stemmen, maar we hebben nog lang niet antwoord op alle vragen. Door wetenschappelijk onderzoek willen we onze kennis over stemmen horen vergroten. Bij welke jongeren gaat het vanzelf over? Bij wie is het horen van stemmen voorloper van een psychiatrische ziekte? Wat is de beste behandeling? Als we die antwoorden weten, kunnen we in de toekomst jongeren sneller en beter helpen en voorkomen we onnodige behandeling.

Contact
Meedoen aan wetenschappelijk
onderzoek

We vinden het fijn als een kind wil meedoen  aan het wetenschappelijk onderzoek. Daar helpt het ons en andere  kinderen echt mee.  Het liefst betrekken we er ook een broertje of zusje  uit dezelfde leeftijdsgroep bij. Dit is geen voorwaarde, maar we hopen  daarmee te ontdekken waarom de één stemmen hoort en de ander juist niet.  Ook vragen we de ouders enkele vragenlijsten over zichzelf en het gezin  in te vullen.

Deelnemers komen in een periode van vijf jaar  in totaal vier keer naar het UMC Utrecht. Na het eerste onderzoek is dat  na één jaar weer. Het derde bezoek is na drie jaar en het laatste  bezoek is vijf jaar na de start van het onderzoek. Voor elk bezoek  vragen we de jongere en ouders vragenlijsten in te vullen.

Tijdens elk bezoek doen we het volgende:

  • We voeren gesprekken met elk kind en ouders over het horen van stemmen en we willen weten of er ook andere klachten zijn.
  • We doen een kort lichamelijk onderzoek, waarbij we het kind wegen en meten

Tijdens het eerste en laatste bezoek doen we ook neuropsychologische testjes. Dit zijn testjes waarbij het kind  bijvoorbeeld plaatjes moet beschrijven en rekensommetjes moet maken. Met deze teksten kijken we hoe goed het kind kan leren en of het kind zijn aandacht ergens bij kan houden.

Voor vragen en aanmelding kunt u: